Kategori: Blog

Kurutma işlemi; meyve ve sebzelerde bulunan yüzde 80-95 oranındaki suyun yüzde 10-20 oranına düşürülerek uzun süre dayanmalarının sağlanması şeklinde uygulanır. Bu işlemle, sebze ve meyvelerin içlerindeki su oranı azalır. Şeker oranları yükselir ve dayanıklılıkları artar. Dehidrasyon yönteminin yanı sıra sıklıkla uygulanmaya başlayan bir yöntem de dondurarak kurutmadır.

Gıdaları saklama yöntemleri arasında, kurutma birçok şekilde yapılabilir. Bu yüzden dondurarak kurutma yöntemi ile dehidrasyon yöntemi arasındaki farklar konusunu araştırdık. Böylelikle gıdalarınızı en sağlıklı şekilde saklamak için dondurarak kurutmayı değerlendirebilirsiniz.

Gıdalarda Kurutma Yöntemleri

Yiyecekleri her mevsim sağlıklı bir şekilde tüketmenin yolu uygun saklama koşullarını sağlamaktır. Bu yüzden sebze ve meyveleri kurutma yöntemi, gıdaları saklamak için büyük fayda sağlar. Son yıllarda gelişen teknoloji ile beraber yiyecekleri kurutma ve saklama yöntemlerinin de geliştiğini görüyoruz. Bilinen gıda kurutma yöntemleri şu şekilde açıklanabilir:

Doğal Kurutma: 

Doğal kurutma, güneşte kurutma olarak bilinir. Güneş ısısından yararlanılarak ürünün su yapısının azaltılması amacıyla uygulanır. Geleneksel bir yöntem olsa da güneşte kurutmanın birtakım dezavantajları vardır:

• Ürün açık ortamda kurutulduğu için toz, böcek, kuş ve kemiricilere karşı korunmasız kalır.
• Kurutma için geniş alanlara ihtiyaç vardır.
• Sıcaklığa hassas ve yüksek kaliteli ürünler için, bu yöntem uygun değildir.
• Kurutma süresi uzun olduğu için zaman açısından avantajlı değildir.
• Güneşte kurutma yöntemi her ürüne uygun olmayabilir.
• İklim koşulları uygun olmayan yerler, doğal kurutmaya da elverişli değildir.

Yapay Kurutma: 

Kurutma işleminin kapalı alanlarda ve kontrol edilebilir koşullarda yapıldığı yöntemdir. Doğal kurutmanın uygun olmadığı yerlerde avantajlıdır. Bu yöntem kurutma yöntemlerinde dehidrasyon olarak da ifade edilir. Dehidrasyon yöntemi nedir, tanıyalım.

Dehidrasyon Yöntemi Nedir?

Kurutma ve dehidrasyon aynı anlamda kullanılsa da teknik olarak yapılışları arasında fark vardır diyebiliriz. Bu yüzden gıdalar için kurutma yöntemlerini araştıranların merak ettiği konulardan biri, “Gıdalarda dehidrasyon nedir?” sorusu oluyor. Meyve ve sebzeler için sıklıkla uygulanan bir yöntem olduğunu söyleyebiliriz. Gıda maddelerinin içerdiği nemin, kontrollü koşullarda buharlaştırılması işlemine dehidrasyon denir. Böylelikle yiyeceklerin daha sağlıklı ve uzun ömürlü olması sağlanır. Kurutma işlemlerinin bir avantajı da ürün hacminin küçülmesi; depolama ve taşımada avantaj sağlamasıdır. Ayrıca kurutma yöntemi ile yeni ürün formülasyonları da geliştirmek mümkün olabilir.

Gıda kurutma yöntemleri arasında dondurarak kurutma ise hassas birçok ürünü kurutmak için dehidrasyon yönteminden daha avantajlıdır. Dondurarak kurutma yöntemi ile dehidrasyon yöntemi arasındaki farklar bu yüzden iyi incelenmelidir. Öncelikle dondurarak kurutma yöntemini tanıyalım.

Dondurarak Kurutma Nasıl Yapılır?

Birçok gıda maddesi zaman içinde bozulur. Özellikle geleneksel kurutmanın sakıncalı olduğu bazı gıdalar için dondurarak kurutma yöntemi büyük avantaj sağlar. Dondurarak kurutma nedir, sorusunu merak edenler için şu şekilde açıklayabiliriz. Bu yöntem ürünün dondurulduktan sonra basıncın düşürülmesini ve süblimasyonla ürün içindeki donmuş suyun çıkarılmasını içerir. Dondurarak kurutma yöntemine liyofilizasyon da denmektedir.

İlk olarak 1940’larda kuru plazma ile kan ürünlerinin büyük miktarda üretimi için geliştirilmiştir. Daha sonra antibiyotik ile biyolojik maddeler, endüstriyel ölçekte dondurarak kurutma ile hazırlanmıştır. Dondurarak kurutma yöntemi ile dehidrasyon yöntemi arasındaki farklar konusunu ele alırken dondurarak kurutma işleminin aşamalarını açıklamak faydalı olacaktır. Dondurarak kurutma işlemi 3 aşamada gerçekleşir.

• Dondurma: Çok düşük sıcaklık kullanılarak ürün dondurulur.
• Kurutma: Genellikle çok düşük basınç altında donmuş sıvının süblimasyonu ve donmamış sıvının kurutulacak maddeden uzaklaştırılmasıdır.
• Muhafaza: Bu aşama kontrollü koşullarda depolama aşamasıdır. Ürünün oksijensiz, nemsiz ve hava geçirmez ortamda saklanmasını içerir.

Dondurarak kurutma teknolojisi gıda sektöründe atıştırmalık ürünlerde, kahvaltılık gevreklerde, hazır çorba ya da hazır yemeklerde, kahvelerde kullanılabilir. Bunun yanı sıra çok sıradan ayrıştırma ve kurutma yöntemleri ile üretilemeyecek yüksek piyasa değerine sahip ürünlerin üretimi için de kullanılır. İlaçlar, plazma ve aşılar, antibiyotik ya da büyüme hormonları buna örnek verilebilir. Dondurarak kurutmanın birçok alan için önemli bir yöntem olarak kullanıldığı görülebilir.

Dondurarak Kurutma Yönteminin Avantajları

Dondurarak kurutma yöntemi, aslında freeze dry olarak bilinen yöntemin Türkçe karşılığıdır. Bu yöntemi kullanarak gıdalarını saklamak isteyenler “Dondurarak kurutma sağlıklı mı? sorusunun cevabını özellikle merak ediyor. Dondurarak kurutma işlemi geleneksel kurutma yöntemlerinin risklerini taşımaz. Bu yüzden güvenli bir kurutma yöntemidir. Dondurarak kurutma yöntemi ile dehidrasyon yöntemi arasındaki farklar konusu ile beraber dondurarak kurutmanın faydaları nedir, şu şekilde sıralayabiliriz:

• Dondurularak kurutulan gıdaların besin değeri kaybolmaz. Dehidrasyon yöntemi ve konservede ise gıdanın değerinin düşmesi söz konusudur.
• Dondurularak kurutulan gıdalar, uzun ömürlü ve daha faydalı duruma gelir.
• Dondurarak kurutmada besinlerde tat ve koku ile ilgili bir kayıp yaşanmaz. Farklı gıda saklama yöntemleri arasında önemli ayırıcı noktalardan biri lezzettir. Dondurarak kurutma yöntemi ile dehidrasyon yöntemi arasındaki farklar açısından dehidrasyon yönteminde yiyeceğin tadı bozulabilir.
• Dondurarak kurutma yöntemi ile dehidrasyon yöntemi arasındaki farklar ürünün renginde de ortaya çıkar. Dehidrasyonda ürünün rengi esmerleşir. Dondurarak kurutmada ürünün rengi değişmez.
• Dondurularak kurutulmuş gıdalar, oda sıcaklığında da muhafaza edilebilir.
• Raf ömrünü uzatarak gıda israfını önler.

Dondurarak Kurutma ve Dehidrasyon Yönteminin Farkı

Dondurarak kurutma yöntemi ile dehidrasyon yöntemi arasındaki farklar açısından dikkat çeken temel farkı da şu şekilde açıklayabiliriz. Dehidrasyon güneş ısısı ya da dehidratör denilen sıcak hava sirküle eden makineler ile yapılır. Doğal ya da yapay ısı kaynakları kullanılabilir. Dondurarak kurutma ise çok yüksek basınçta ve vakum basıncı altında gerçekleşir. Düşük sıcaklık ve düşük basınç altında suyun katı hali olan buzdan direkt gaz hali olan su buharına geçmesi söz konusudur. Suyun sıvı haline hiç geçilmez. Yani süblimleşme prensibini kullanarak suyun gıda içerisinden atılmasını sağlar.

Dondurarak kurutma yöntemi ile dehidrasyon yöntemi arasındaki farklar için ayrıca belirtmek gerekir ki dehidrasyonda tuz kullanarak da kurutma işlemi yapılabilir. Ancak tuz kullanarak yapılan kurutma işlemi sınırlıdır. Genellikle et ve kümes hayvanları ya da balık için uygundur.

Özellikle ev tipi makinelerin de yaygınlaşması, dondurarak kurutma teknolojisini daha kolay ulaşılabilir ve düşük maliyetli bir yöntem haline getirmektedir.

Gıdalarınız Hem Sağlıklı Hem de Lezzetli Kalsın

Dondurarak kurutma yöntemi ile dehidrasyon yöntemi arasındaki farklar söz konusu olduğunda dondurarak kurutmanın kullanım alanı geniş ve daha da faydalıdır. Dondurarak kurutma yani freeze dry teknolojisi ile hem hızlı hem de konforlu bir şekilde gıdalarınızı kurutabilirsiniz. Üstelik sağlıklı bir şekilde muhafaza edebilirsiniz. Bu açıdan Liyolife Freeze Dryer ürünlerinin sağladığı avantajları sizin için paylaşıyoruz:

• Acil gıda malzemeleri, sağlık kitleri ya da hayatta kalma paketleri için hızlı çözüm sağlar.
• Sebze ve meyve bahçelerinden temin edilen taze ürünlerin tazeliğini kaybetmeden uzun zaman korunmasını sağlar.
• Her ortamda kurutulmuş gıdalarınızı yanınızda taşıyabilirsiniz. Kamp, tatil gibi doğa ortamlarında kurutulmuş yiyecekler size kolaylık sağlar.
• Freeze dry yöntemi en sağlıklı gıda saklama yöntemidir. Liyolife Freeze Dryer ile ev ortamında hazırlık yapabilirsiniz.
• Birçok gıda için kullanılabilen bu yöntem ile, evcil hayvanlar için de mama hazırlanabilir.

Liyolife Freeze Dryer makineleri farklı ölçülerde ve özelliklerde bulunuyor. Gelişen teknoloji ile yenilikçi ürünler sunan Liyolife Freeze Dryer makinelerinde Wi-Fi erişimi ve uzaktan kontrol konforunu da deneyimleyebilirsiniz. Her mevsim sağlıklı gıdalarınız için Liyolife ile Freeze Dryer ürünlerini sitemizden inceleyebilirsiniz.

Önceki yazımıza https://loi.teset.fun/tr/dondurarak-kurutma-yontemi-icin-dogru-ekipman-nasil-secilir/ linkinden ulaşabilirsiniz.

Meyve ve sebzeler yılın belirli dönemlerinde taze olarak temin edilebilir. Mevsiminde tüketilen sebze ve meyveler çok daha faydalı ve besleyici olduğu için doğru zamanda tüketmek önemlidir. Ancak bir gıdayı doğru şekilde saklayarak yılın her zamanı tüketmek de mümkündür. Gıda saklamak için her zaman geliştirilen ve denenen yöntemler olmuştur. Sadece gıdayı bozulmadan muhafaza etmek değil aynı zamanda besin değerlerini de korumanın önemi anlaşıldığından beri de alternatif yollara başvurulmuştur. Bu yöntemler arasında hem sağlıklı hem de pratik olmasıyla dondurarak kurutma yöntemi öne çıkıyor.

Dondurarak kurutma yöntemi için de elbette diğer tüm işlemlerde olduğu gibi doğru ekipmanla çalışmak gerekiyor. Dondurmak ve besinleri kurutmak için birçok farklı adım gerçekleşeceği için doğru ürünlerle bu süreci tamamlamak gerekiyor. Liyolife tarafından sunulan freeze dryer çeşitleri bu işlem için doğru ekipman seçiminde öne çıkıyor.

Dondurarak Kurutma İşlemi Nasıl Yapılır?

Gıda saklamak için doğru yöntem arayışlarında ortaya çıkan dondurarak kurutma yöntemi oldukça verimli bir seçenek oluyor. Gıdaları hem uzun süre hem de besin değerleriyle beraber saklamak için dondurarak kurutma yöntemi pratik bir çözüm. Temel prensip olarak düşük basınç ve sıcaklıkta maddenin hal değişiminden yararlanılarak yapılan bir işlem. Böylece besinlerin içerisinde bulunan su dondurularak katı hale getirildikten sonra, direkt olarak süblimleşme sayesinde gaz forma geçiriliyor. Bu sayede besin içerisinde bulunan su hızla uzaklaştırılırken, besin değerlerini de korumak mümkün oluyor. Anlatılırken oldukça basit görünen bu işlem için de önemli püf noktalar bulunur. Bu sebeple dondurarak kurutma yöntemi için doğru ekipman seçimi oldukça önemlidir.

Dondurarak kurutma yöntemi için kullanılacak ekipmanların öncelikle gıda temasına uygun materyalden oluşturulması gerekir. Böylece sağlıkla tüketilecek besinlerin herhangi bir yabancı maddeyle de teması engellenmiş olur. Freeze Dryer modelleri içerisinde farklı hacim ve büyüklükte olan ürünlerden ihtiyaca göre seçim yapmak da ekipman tercihi kadar önemlidir. Liyolife ürünleri içerisinde farklı hacimlerde birçok freeze dryer bulunuyor. Kullandığı enerji miktarı, hacmi, ürün kapasitesi gibi değişkenler ile ev tipi kullanım için veya daha büyük amaçlar için kullanılabilecek ürünleri bulmak mümkündür.

Dondurarak Meyve Kurutmak Evde Nasıl Yapılır?

Gıdaları kurutarak saklamak birçok besin için geçerli bir yöntemdir. Özellikle meyve kuruları birçok farklı kullanım alanına sahip olduğu için çok tercih edilir. Ancak meyvelerin birçoğu yüksek su oranına sahip olduğu için de kurutmak oldukça zahmetli olabilir. Dondurarak kurutma yöntemi bu zahmeti ortadan kaldıracak bir sisteme sahip. Düşük sıcaklık ve basınç ile çalıştığı için, ısı ile kurutma yönteminden çok daha sağlıklı ve pratik bir seçenek.

Meyveleri kurutmak dondurarak kurutma yöntemi için doğru ekipman kullanımı ile evde de oldukça pratik bir şekilde gerçekleştirilebilir. Böylece bütün meyvelere dört mevsim aynı besleyicilikle ulaşmak mümkün olur. Liyolife dondurarak kurutucu ürünlerin ev kullanımı için ideal boyutta olan seçenekleri de vardır. Bunlardan birisi de FD5 modeli. Bu ürün 5 tepsiye kadar ulaşan hacmi ile ev ortamında gıda kurutmanın en güvenilir yollarından birini sunuyor. Meyveleri ev ortamında kurutmak için yeterli bir alana ve güce sahip olduğu için de rahatlıkla kullanılabiliyor.

Eğer yeterli alan varsa evde kurutma yöntemi için diğer modeller de tercih edilebilir. Aynı zamanda Liyolife dondurarak kurutma yöntemi için doğru ekipman sağlayabileceğiniz diğer ürünlere de sahip. Dondurarak kurutma yöntemi için doğru ekipman seçeneklerinden birisi de Cold Trap adı verilen bir cihaz. Cold Trap sayesinde dondurarak kurutma işlemi sırasında cihazın buhar tutma seviyesini arttırmak mümkün oluyor. Böylece gıda içerisinde bulunan nem miktarını oldukça düşük seviyelere getirmek de mümkün oluyor. 

Gıdaları Kurutarak Saklamanın Önemi

Kurutarak gıda saklama yöntemi eskilerden beri kullanılır. En pratik ve etkili kurutma yöntemlerinden biri olduğu için çokça tercih edilmekte. Gıdaların her mevsim ve her an ulaşılabilir olmasını sağlayan bir yöntem olduğu için de oldukça önemli. Aynı zamanda kurutarak saklanan gıdaların bozulması da engellendiği için israfın da önüne geçilmiş oluyor. Gelişen teknolojiyle beraber gıdaların sadece saklanmasının değil besin değerlerinin de korunmasının önemi bugün biliniyor. 

Dondurarak Kurutma Yöntemi İçin Doğru Ekipman Nedir?

Dondurarak kurutmak için çalışma prensibini iyi anlamak gerekir. Fiziksel bazı dengelerin sağlanması ile oluşturulan bir yöntem olduğu için yanlış ekipman kullanımı sadece zaman ve ürün kaybına sebep olabilir. Maddenin hal değişimleri için her zaman gerekli olan ortam şartları vardır. Dondurarak kurutma yöntemi için de maddenin hal değişimlerinden biri olan süblimleşme yolu kullanılır. Bu işlem için sıcaklık ve basınç değerlerinin düşük olması gerekir. Böylece direkt olarak besinlerin içerisindeki sıvı uzaklaştırılmış olur.

Dondurarak kurutma yöntemi için doğru ekipman kullanımının önemi de burada devreye girer. Eğer uygun sıcaklık ve basınç değerleri stabil bir şekilde sağlanamazsa üründeki nem oranı istenen seviyede olamayabilir. Başka bir ihtimalle de uygun şartlar olmadığında besin değeri kaybı yaşanabilir. Bu sebeple dondurarak kurutma yöntemi için doğru ekipman kullanmak gerekir.

Liyolife ürünleri dondurarak kurutma yöntemi için doğru ekipman arayışına etkili çözümler sunar. Sitemizden inceleyerek temin edebileceğiniz bazı freeze dryer modelleri şu şekilde sıralanabilir;

• Liyolife FD5
• Liyolife FD10
• Liyolife FD20
• Liyolife FD25
• Liyolife FD150

Bütün bu ürünler dondurarak kurutmak için üretilmiş olup birçok farklı amaçla kullanılabilir. Özellikle kurutulacak ürün kapasitesi düşünülerek büyük hacimli modeller arasından da seçim yapılabilir. Bütün Liyolife freeze dryer modelleri için en üst seviyede besin değeri korunması sağlanır. 

Besinleri Dondurarak Kurutma Yönteminin Kullanılabileceği Alanlar

Dondurarak kurutma yöntemi birçok alanda kullanılabilir bir seçenek. Sadece kendiniz ve aileniz için besinleri dondurarak kurutabilirsiniz. Böylece yıllık beslenme planınızın büyük bir bölümünü de planlamış olursunuz. Bunun yanı sıra büyük ölçekli bir çalışmayla birçok kişiye ulaşabilirsiniz. Böylece büyük miktarlarda ürünleri kurutarak bir gelir elde etmeniz de mümkün olur. Doğru ekipmanla dondurarak kurutma işlemi gerçekleştirmeniz sonucunda her ihtimalde avantajlı bir durumda olursunuz.

Dondurarak kurutma yöntemi ile sakladığınız gıdaları güvenle kullanabileceğiniz için bebek beslenmesine de dahil edebilirsiniz. Ek gıda başlangıç sürecinden itibaren en ihtiyaç duyduğunuz anlarda kendi özel tariflerinizi hazır bir şekilde bulundurmuş olursunuz.

Dondurularak kurutulmuş gıdaların bu alanlardan farklı kullanımları da vardır. Evcil hayvan dostlarımız için de çok tercih edilen gıda saklama yöntemlerinden birisi dondurarak kurutmadır. Böylece onlar için de her zaman besleyici ürünlere ulaşmak mümkün olur. 

Bunların dışında dondurarak kurutulan ürünler uzun süre kullanılabilir olduğu için acil durumlarda da ihtiyaç duyulur. Özellikle afet durumlarında taşınması ve saklanması için ayrı bir enerji harcanmasına gerek kalmayan gıdalar olduğu için bulunması faydalıdır. Farklı bir seçenek olarak kamp yaparken de büyük kolaylık sağlayan alternatifler freeze dryer ile hazırlanabilir. 

Önceki yazımıza https://loi.teset.fun/tr/dondurarak-kurutma-yontemi-nedir/ linkinden ulaşabilirsiniz.

Tarım ürünlerinin kurutulmasında temel amaç; depolama sırasındaki mikrobiyal bozulmayı ve reaksiyonlarını en aza indirgemek için su içeriklerini azaltmaktır. Günümüzde gıda sektöründe kullanılan kurutma yöntemlerinden en yenisi, özellikle meyve ve sebzelerde uygulanan Dondurarak Kurutma (Freeze-Drying), yani liyofilizasyon yöntemidir. Dünyada bu teknik NASA astronotları için dondurularak kurutulmuş dondurma yapmak için kullanıldığında oldukça popüler olmuş ve elde edilen ürün astronot gıdası olarak da tanımlanmıştır.

Tüketicilerin gıda tercihleri değiştikçe ve ekonomik kaygıları arttıkça, tüketiciler mağazalarda kolayca satın alabilecekleri yüksek kaliteli besleyici gıda ürünlerine daha fazla gereksinim duymaktadır. Son yıllarda ABD’de ve Avrupa ülkelerinde tüketiciler, freeze-dry ürünlerin arzındaki kalite ve uzun ömürlülük potansiyelini dikkate alarak daha çok talep eder duruma gelmişlerdir. Küresel bazda dondurularak kurutulmuş gıda pazarının büyümesini sağlayan en önemli faktör, nihai ürünlerin diğer gıda kurutma teknolojisi ürünlerine göre daha üstün kaliteli olmasıdır.

Dondurarak Kurutmanın Tarihçesi

Ürünlerdeki suyun uzaklaştırılmasını sağlayan yöntemlerden biri olan dondurarak kurutma (liyofilizasyon), başta sağlık ve gıda sanayi olmak üzere çeşitli alanlarda kullanılıyor. Bu yöntem, son yıllarda yaygınlaşıp modern ekipmanlarla kullanılmasına karşın yöntemin geçmişi çok eskiye dayanmaktadır.

Yüzyıllar önce Astek ve Eskimolar bu yöntemi gıdalarını saklamak için kullanmışlardır. Eskimolar avladıkları balıkları soğuk, kuru Arktik rüzgarlara maruz bırakarak balıklardaki suyu uçurmuşlardır. Ayrıca İnkalar’ın da And Dağları’nda Altiplano düzlüklerinin oksijeni az atmosfer ortamında ve güneşin radyan ısısı altında et kurutmak için bu yöntemi kullandıkları da bilinmektedir. Yöntemin laboratuvar ortamında kullanılması 1880’lerin sonlarına doğru gerçekleşmiştir. 1930’lara kadar da bu yöntem, ısıya karşı hassas antibiyotik ve kan ürünlerinin işlenmesinde bir laboratuvar tekniği olarak kullanılmıştır

Kahve, üretilen ilk dondurularak kurutulmuş gıda ürünlerinden biri olmuştur. 1950’li yıllarda, gıdaların endüstriyel olarak dondurularak kurutulması işlemi başlatılmıştır. Günümüzde su içeriği yüksek yaş meyve ve sebzeler, et ve süt ürünleri, balıklar, şifalı bitkiler ve farmakolojik ürünler başarıyla dondurularak kurutulabilmektedir. Ancak bu teknik NASA’da çalışan astronotlar için dondurularak kurutulmuş dondurma yapmak için kullanıldığında daha tanınır olmuştur.

Özellikle Amerika’da market raflarındaki ‘freeze dry’ gıda ürünlerinin sayıca çokluğundan ve çeşitliliğinden, gün geçtikçe tüketiminin arttığı ve popülaritesinin arttığı anlaşılmaktadır. Dondurarak kurutma yönteminin uygulandığı ürünler sektörlerine göre ise; gıda sektörü (kahve, bitkiler, meyveler, vitaminler, ekstraktlar, hayvansal ürünler vb.), farmasötik ve biyoloji sektörü (ilaçlar, enzimler, biyolojik ajanlar, hücre ve doku uygulamaları vb.), kimya sektörü, müzecilik sektörü (kitap,ahşap, arkeolojik ürünler vb. su içeriğinin düşürülerek korunması ve geri kazanımı) şeklinde gruplandırılabilir.

Donrudurulmuş Ürünlerin Pazar İle İlişkisi

Dondurarak kurutulmuş ürünler pazarı hızla büyümektedir. Pazardaki büyümenin en temel nedeni; diğer yöntemlere göre daha kaliteli ve uniform ürün elde edilmesidir. Katma değeri yüksek ve ısıya karşı hassas gıdalarda kullanımı da günden güne yaygınlaşmaktadır. Bu kurutma yöntemi ile besin değeri açısından taze forma en yakın ürün elde edilmektedir. Dondurularak kurutulmuş gıdalar, üstün dokusu ve rehidrasyon sonrası duyusal kalitesi nedeniyle en iyi kurutulmuş gıdadır.

Dondurarak kurutma besin bileşenleri açısından taze forma en yakın şekilde ürün elde edilmesi olasıdır. Dondurarak kurutma gıdalarda mineral, vitamin ve aroma kayıplarını en az düzeye indirmektedir. Dondurarak kurutma tekniği, ürünün ilk önce dondurulmasının ardından, ortamdaki basıncın düşürülerek ürünün içerdiği suyun sıvı duruma geçmeden buharlaştırılması işlemidir. Dondurarak kurutma genel olarak iki basamakta gerçekleşmektedir.

İlk olarak kurutulacak olan madde dondurulur ve gıdanın içindeki su buz formuna geçer. Daha sonra dondurulan madde düşük basınç altında buzun süblimleştirilmesiyle kurutulur. Sübliminasyonun gerçekleşmesi için sistemin basıncı kritik basınç altına indirilir ve bu sırada da basınç arttırılır. Su, katı fazdayken üründen vakum halinde uzaklaştırıldığı için ürün gerçek şeklini korumakta ve hacim kaybı olmamaktadır. Dondurarak kurutma değerli ve ısıl işleme karşı hassas olan birçok gıdanın kurutulmasında ticari ölçeklerde uygulanmaktadır.

Örnek verilecek olursa, dondurarak kurutulmuş çileklerdeki renk, aroma ve şekil açısından elde edilen kaliteye diğer kurutma yöntemleri ile ulaşılamamaktadır. Dondurarak kurutma ile üründeki fonksiyonel özellikler de maksimum düzeyde korunmaktadır. Kurutma aşamasında gıdadaki su bulunduğu noktada buz fazında olduğu için gıdanın dokusunda herhangi bir sıvı hareketliliği olmaz ve böylece gıda gerçek irilik ve şeklini koruyabilmektedir.

Dondurarak kurutulmuş gıdaların gözenekli dış yüzeyleri sayesinde, yeniden sulandırılmaları kolay, hızlı ve sorunsuz gerçekleşir, topaklanma oluşmaz. Yeniden sulandırılan hücreler yüksek oranlarda ve düşük hasarla yaşam bulur, böylece gıdalar yeniden taze duruma gelebilir. Dondurarak kurutma, gıdanın ağırlığında önemli bir azalma sağlar. Çoğu gıda maddesi, özellikle de meyvelerin su içeriği yaklaşık olarak % 80-90 dolayındadır. Dolayısıyla gıdanın içeriğindeki yüksek miktardaki su uzaklaştırıldığında gıda hafifleşir, nakliye ve depolama maliyetleri düşer, gıdanın dolaşımı kolaylaşır.

Ayrıca, geleneksel kurutma yöntemleri ile de karşılaştırıldığında dondurarak kurutulmuş bir gıdanın nem içeriği % 1-2 daha düşük seviyede olur. Dondurularak kurutulmuş gıdalar tipik olarak % 1-4 arasında nem içerir  ve bu gıdaların besin değerleri de % 97 oranında korunmaktadır.

Dondurularak kurutulmuş ürünlerin raf ömürleri besin değerlerini büyük oranda koruyarak, normal oda koşullarında ve ışıktan koruyarak uygun kaplarda saklandığında 15-20 yıla kadar çıkmaktadır. Ağırlıklarının da yaklaşık % 90-95’ini kaybeden bu ürünler, kampçılık, dağcılık, yatçılık gibi faaliyetlerde, ayrıca acil durum stoklarında, savaş ve doğal afet gibi olağanüstü durumlarda da mükemmel bir alternatif oluşturmaktadır

Küresel dondurularak kurutulmuş gıda pazarı, Mordor Intelligence’e göre yılda % 7,4 büyümektedir.

Kaynakça: Ordu Tarım İl Müdürlüğü Gıda Güvenliği dergisi (Yıl: 13 Sayı:34 Temmuz-Aralık 2019)